“QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÀNG Ở TỈNH NGHỆ AN” - MỘT CÔNG TRÌNH KHOA HỌC GIÀU GIÁ TRỊ LỊCH SỬ VÀ VĂN HÓA

Thứ tư - 28/01/2026 09:59 335 0

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÀNG Ở TỈNH NGHỆ AN do PGS.TS. Đào Khang - nguyên giảng viên Khoa Địa lý, Trường Đại học Vinh biên soạn, là công trình khoa học được nghiên cứu công phu và nghiêm cẩn. Cuốn sách dày 392 trang, ngoài Lời đầu sách, Kết luận và Phụ lục, nội dung được bố cục thành 2 phần: Phần I: Khái quát về làng ở Việt Nam: Làng Việt. Phần II: Quá trình hình thành làng và cơ cấu tổ chức làng ở tỉnh Nghệ An.

Bằng việc khảo cứu các tư liệu lịch sử: từ thời kỳ dựng nước Văn Lang - Âu Lạc, qua hơn một thiên niên kỷ Bắc thuộc, các triều đại phong kiến tự chủ, thời kỳ Pháp thuộc cho đến giai đoạn hiện đại, sau ngày 1/7/2025, cuốn sách QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÀNG Ở TỈNH NGHỆ AN đã tái hiện một cách hệ thống tiến trình hình thành, biến đổi và thích ứng của cấu trúc làng ở Nghệ An trong tổng thể hệ thống làng Việt Nam. Qua lăng kính của tác giả, làng không còn là một đơn vị cư trú thuần túy mà hiện lên như một hạt nhân văn hóa - xã hội bền vững, nơi kết tinh và lan tỏa những giá trị cốt lõi của dân tộc. Đặc biệt, cuốn sách cung cấp hệ thống 130 bản đồ xã mới - kết quả của việc sáp nhập 412 xã thuộc 21 huyện, thị trên toàn tỉnh - tạo nên một nguồn dữ liệu trực quan và giá trị để bạn đọc dễ dàng tra cứu, đối chiếu…

Trên nền tảng tư liệu đồ sộ đó, tác giả làm sáng tỏ nhận định: Làng chính là môi trường sản sinh, nuôi dưỡng và bảo tồn những giá trị truyền thống căn bản của người Việt như tinh thần cộng đồng, đạo lý, tín ngưỡng và đặc biệt là khát vọng độc lập, tự chủ. Trong bối cảnh thiên nhiên khắc nghiệt của dải đất miền Trung với “đất cằn, gió Lào, lũ dữ”, làng xã Nghệ An đã chuyển mình thành những “pháo đài văn hóa” kiên cố, từ đó hun đúc nên cốt cách con người xứ Nghệ điển hình: cần cù, kiên cường, giàu ý chí vượt khó và đặc biệt trọng sự học. Sự phân tích này càng trở nên sâu sắc khi tác giả đặt làng trong sự tương tác với những biến động chính trị, kinh tế, xã hội lớn - từ cải cách ruộng đất, phong trào hợp tác hóa, các cuộc kháng chiến cứu nước cho đến công cuộc xây dựng nông thôn mới và đô thị hóa hiện nay.

Chính từ sự soi chiếu đa chiều bằng phương pháp liên ngành giữa địa lý, lịch sử, xã hội và văn hóa học, cuốn sách khẳng định một quy luật vận động bất biến: Làng Việt vừa không ngừng biến đổi để thích ứng với thời cuộc, vừa bền bỉ gìn giữ bản sắc truyền thống. Công trình không chỉ khẳng định vai trò bền vững của làng ở Nghệ An trong dòng chảy lịch sử dân tộc: từ cội nguồn dựng nước đến sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa mà còn đặt làng vào vị trí trung tâm của các chiến lược phát triển con người và xã hội. Bởi vậy, đây không chỉ là nguồn tư liệu quý giá giúp nhận diện bản sắc văn hóa xứ Nghệ mà còn gợi mở những suy ngẫm sâu sắc về con đường phát triển bền vững của làng xã Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa đầy biến động.

QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÀNG Ở TỈNH NGHỆ AN là một cuốn sách có giá trị thực tiễn, rất hữu ích với bạn đọc, bởi ngoài các giá trị lịch sử, văn hoá của làng cổ Việt Nam nói chung, làng cổ ở Nghệ An nói riêng, PGS.TS Đào Khang đã kịp thời cập nhật các thông tin mới về địa giới hành chính của các làng, xã ở Nghệ An kể từ ngày 1/7/2025.
Đặc biệt, trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khi nhiều tên gọi làng xã dần lùi vào ký ức, thì việc lưu giữ, hệ thống hóa tư liệu về làng truyền thống là một nỗ lực cấp thiết và và có ý nghĩa lâu dài.
Trân trọng giới thiệu QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LÀNG Ở TỈNH NGHỆ AN - công trình nằm trong danh mục sách được thực hiện nhiệm vụ tỉnh Nghệ An giao năm 2025 tới quý bạn đọc gần xa!

TRỊNH THÙY