NHÀ XUẤT BẢN NGHỆ AN

http://nhaxuatbannghean.gov.vn

GÓP PHẦN BẢO TỒN DI SẢN VĂN HÓA VIỆT NAM QUA TÁC PHẨM “VĂN BIỀN NGẪU THỂ LOẠI HỊCH - PHÚ - VĂN TẾ CỦA NGƯỜI XỨ NGHỆ” (Sách UBND tỉnh đặt hàng, Nhà xuất bản Nghệ An ấn hành vào tháng 9/2020)

Văn biền ngẫu được tiếp nhận ở văn học Việt Nam, cả trong những sáng tác viết bằng chữ Hán hay bằng chữ Nôm. Ngày nay, ở những câu văn xuôi hiện đại Việt Nam cũng còn nhiều dấu vết của lối tổ chức câu văn theo kiểu biền ngẫu.
GÓP PHẦN BẢO TỒN DI SẢN VĂN HÓA VIỆT NAM QUA TÁC PHẨM “VĂN BIỀN NGẪU THỂ LOẠI HỊCH - PHÚ - VĂN TẾ CỦA NGƯỜI XỨ NGHỆ” (Sách UBND tỉnh đặt hàng, Nhà xuất bản Nghệ An ấn hành vào tháng 9/2020)
     Từ xưa, văn biền ngẫu thường được dùng để trình bày các vấn đề lớn lao, mang tầm vĩ mô và được xem như là một thể loại văn chương bác học, phù hợp với các bậc cao niên, lão nho uyên thâm. Với mong muốn lưu giữ, bảo tồn một nét di sản văn hóa của dân tộc, đồng thời giới thiệu và quảng bá các giá trị to lớn của văn biền ngẫu xứ Nghệ, năm 2020, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã đặt hàng Nhà xuất bản Nghệ An ấn hành cuốn sách “Văn biền ngẫu thể loại hịch - phú - văn tế của người xứ Nghệ” do nhóm tác giả: Nhà giáo Nguyễn Thế Đạt (chủ biên), Tiến sĩ Phạm Tuấn Vũ, Cử nhân Đào Tam Tỉnh, Đại tá - nhà báo Nguyễn Khắc Thuần biên soạn.
Tập sách gồm ba phần: Hịch (5 bài), P (32 bài), Văn tế (65 bài) của các tác giả Nghệ Tĩnh hoặc có gốc gác ở đây.
     Các bài hịch chủ yếu là lời hiệu triệu, kêu gọi, vạch rõ tội ác của đối phương và khuyến khích, cổ vũ nhân dân ta đánh giặc như Hịch đánh Trịnh, Hịch Tây Sơn,... Hịch của người xứ Nghệ đầy nhiệt huyết, ngôn ngữ sắc bén, đanh thép và uyên thâm. Điều đặc biệt của các bài hịch trong tập là được viết bằng Quốc âm hoặc Quốc ngữ nên chúng được phổ biến sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân trong xã hội.
     32 bài phú trong cuốn sách được thể hiện theo lối văn biền ngẫu - là một hình thức cấu trúc của một loại văn chương cổ xưa, trong đó lấy đối làm nguyên tắc cơ bản, tạo cho lời văn sự nhịp nhàng, cân đối. Các bài phú trong tập sách này chủ yếu do các nhà nho hay chữ ở xứ Nghệ sáng tác ra và phần lớn chúng là phú dân gian (để phân biệt với phú trường ốc, phú thi cử).
     Ngoài ra, nhóm biên soạn còn chọn 65 bài văn tế mang tính trang nghiêm, hoài niệm, thương nhớ. Đó là những bài văn tế các chí sĩ yêu nước qua đời và những chiến sĩ hy sinh trong phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) như là nén tâm nhang gửi tới những người đã xả thân vì độc lập, tự do, hạnh phúc của đất nước, của nhân dân.
       Điều hết sức đặc biệt và thú vị, đó là nhóm biên soạn không chỉ dày công sưu tầm, tập hợp các tác phẩm văn biền ngẫu của các bậc tiền bối nổi tiếng như: Nguyễn Du, Bùi Dương Lịch, Phan Huy Ích, Trần Trùng Quang, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Huệ, Phan Bội Châu, Nguyễn Khuyến,... mà còn trân trọng giới thiệu những gương mặt trẻ có triển vọng trong sáng tác thể loại văn học bác học này: Trần Tử Quang, Phan Cường,... với đề tài hết sức nóng hổi: đại dịch covid - 19,...
        Hy vọng cuốn sách quý này sẽ đem đến cho độc giả những cung bậc cảm xúc hết sức tinh tế và trang nhã của văn chương.
                                                                              Phạm Hằng